Bookworm :Library & Information Science

از اختراع رايانه، ترانزيستورها و ابداع اينترنت به عنوان فصل هاي انقلابي در تاريخ علم ياد شده است. با رواج هرچه بيشتر تاثير رايانه در جزئي ترين مسائل روزمره، دنياي ما با سرعت هرچه بيشتر به دنياي الكترونيك و ديجيتال تبديل مي شود. كتاب و چاپ و نشر نيز از اين راه باز نمانده اند و ظهور نشر الكترونيك به گونه اي كه در 2 يا 3 سال اخير شاهد آن بوديم، صنعت چاپ و نشر را دستخوش تحولي عظيم كرده است.

 eBook يا كتاب الكترونيكي، پديده اي كاملاً تازه در اين بين است و مي رود تا نظام آموزش و اطلاع رساني را با دگرگوني هايي اساسي مواجه سازد. كتاب هاي الكترونيكي يا eBooks صرفاً نسخه هاي الكترونيكي مطالب مكتوب نيستند . بلكه ميتوانندعلاوه برمتن‏‎‍، صوت وتصاويرو … رانيز شامل شوند. بعلاوه مي توانند درقالب فايل هايي كه مي تواند توسط يك رايانه اجرا شود مانند قالب هاي Word Text ،HTML ،PDF وفايل هاي اجرايي EXE درآيند.

سادگي اجرا، سادگي جستجو در متن ، داشتن قالب زيباتر ، منسجم بودن مطالب ، امكان عرضه يا فروش ساده تر و سريعتر ، داشتن قابليت افزودن امكانات مالتي مديا و … ازجمله ويژگي هايي هستند كه كتاب الكترونيكي رابه عنوان يك رسانه نو پا و رو به رشد از ساير رسانه هايي از اين دست ممتاز مي گرداند.

نهادهاي بسيار زيادي با درك اهميت اين رسانه، به حمايت و گسترش اين پديده نوپا اقدام مي كنند كه قصد آنها توسعه هرچه بيشتر نشر الكترونيك و بهادادن به اين پديده است. براي مثال، نمايشكاه كتاب فرانكفورت 7جايزه ساليانه براي كتاب هاي الكترونيكي برگزيده اختصاص داده است كه شامل جايزه اي ويژه به مبلغ 100 هزار دلار مي باشد.

اكنون سايت هاي فراواني مي توان يافت كه از نويسندگان ديجيتال استقبال مي كنند. انتشارات تجاري Time Warner اخيراً از وجود سايت www.ipublish.com خبرداد كه مسؤلان آن نويسندگاني را كه قصد دارند كتابشان در قالب الكترونيكي عرضه شود، جلب و حمايت مي كنند.

همچنين جنبشي تحت عنوان پروژه گوتنبرگ(Project Gutenberg)  شكل گرفته است كه هدف آن تبديل كتاب هاي عادي به كتاب هاي الكترونيكي است. هزاران كتاب كه تا كنون در كتابخانه ها و يا كلكسيون هاي خصوصي موجود بودند اكنون درقالب ديجيتال در دسترس همگان قرار مي گيرند.

پيش بيني مي شود تا چند سال آینده بیش از يك ششم كتابهاي خريده شده در آمريكا كتابهاي الكترونيكي خواهد بود. تجارتي كه ارزش 8.7 ميليارد دلار خواهد داشت.

ادامه دارد ...

نزاع لفظي بين تهيه کنندگان دو فرهنگ لغت بريتانيکا و ويکي پديا که دومي تنها بر روي وب موجود است بالا گرفته. علت تشديد اين درگيري انتشار نتايج تحقيقي است که نشان مي دهد بريتانيکا از ويکي پديا بهتر است. مجله Nature که اين پژوهش را انجام داده معتقد است اگرچه ويکي پديا به دقت بريتانيکا بسيار نزديک شده اما هنوز بريتانيکا از آن بهتر است.
در گزارش 20 صفحه اي مجله مذکور که در وب سايت آن موجود است ادعا شده که خطاهاي بريتانيکا و ويکي پديا به دقت مطالعه شده ودر نهايت چنين نتيجه اي به دست آمده است.
گفتني است يکي از مسئولان ويکي پديا نتايج اين تحقيق را به شدت رد کرده و آن را در عصر اينترنت بي معنا دانسته است. جالب آنکه مسئولان بريتانيکا هم مي گويند برخي ايراداتي که از آنها گرفته شده درست نيست!

نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به‌عنوان فرصتی برای اندیشیدن و تفکر به کتاب و کتابخوانی، مقوله‌ای که در زندگی پیچیده شهری جای خود را به دیگر دغدغه‌های روزمره نظیر گردش و خوردن داده است. نمایشگاه فرصتی برای دوباره دیدن و انتخابی نو برای ترسیم تقویم مطالعه در ذهن مخاطبان است،
کتاب تنها به نخبگان و دانشجویان تعلق ندارد، و در برگیرنده نیاز همگان در دنیای مدرن است. هرچند که‌به‌باور برخی ازناشران و فعالان حوزه چاپ و نشر، توجه به جنبه‌های تجاری از منظر فروشگاهی برپایی این رویداد عظیم را تحت الشعاع قرار داده است. مخاطبان انبوه و مشتاقان دیدار از نمایشگاه هر روز نسبت به دیروز افزایش می‌یابد، اما این پرسش که "چه تعداد از حجم گسترده مخاطب به مقوله کتاب و مطالعه‌اهمیت می‌دهد" همچنان برای بانیان حوزه فرهنگ بدون پاسخ مانده است. نوجوانان و جوانان به عنوان مخاطبان انبوه این همایش بزرگ فرهنگی همه روزه غرفه‌ها و سالن‌های مختلف کتاب را سرک می‌کشند و هراز گاهی کتابی هم می‌خرند و درهوای دلپذیر بهاری و در زیر سایه درختان روزگار سپری می‌کنند. اگرچه حجم خرید از غرفه‌های خوراکی و نوشیدنی به مراتب از غرفه‌های کتاب بیشتر است اما آمدن جوانان به بهانه نمایشگاه کتاب فرصتی است که باید مغتنم شمرد.

متاسفانه قیمت بسیاری ازکتاب‌هااز توان خرید قشر دانشجو و محصل خارج است و تعدادی از این کتب به روز نیستند. وقتی نمی‌توان کتاب خوب خرید و یا مطالعه کرد طبیعی است که نتوان به آگاهی مطلوب رسید. کتب تخصصی بسیار کمیاب است و کتب خارجی هم‌گران و بعضا قدیمی است. برپایی نمایشگاه‌های دائمی کتاب عاملی برای ترویج فرهنگ مطالعه و متعادل‌سازی قیمت در حوزه چاپ و نشر است، نیاز سنجی و توجه به خواسته مخاطبان و پرداخت دقیق موضوعی به مقولات علمی ، زمینه‌ای برای ارتقای فرهنگ کتابخوانی در جامعه می باشد.

مردم آنقدری که برای خوراک و پوشاک هزینه می‌کنند به مقوله کتاب و کتابخوانی به عنوان یک نیاز توجه ندارند. نمی‌توان نسبت به مقوله کتاب درجامعه بی‌تفاوت بود ، قیمت مطالعه درایران به نسبت سایر کشورهای هم‌سطح بالا است و متاسفانه دستگاه‌های تبلیغی - فرهنگی چون صداوسیماآن گونه که به مقوله تبلیغات بازرگانی می‌پردازند نسبت به‌ترویج فرهنگ کتابخوانی و حتی معرفی کتب مفید در این دستگاه‌ها غافل هستند. در حال حاضراز کتب و داستان‌های جذاب، آثار بصری غنی در دنیا تولید می‌شود واین درحالی است که سینمای ایران با موقعیت ممتاز جهانی از آن بی‌بهره است. نمایشگاه کتاب فرصت خوبی برای تبلیغ و برنامه‌ریزی برای گسترش فرهنگ مطالعه، مبتنی بر نیاز جامعه است.