Bookworm :Library & Information Science

از نظر ایفلا (مؤسسه بین المللی انجمن ها و مؤسسات کتابداری)، کتابخانه عمومی، پدیده گسترده جهانی است و در جوامع و فرهنگ های مختلف و در مراحل متفاوت توسعه یافت می شود. این کتابخانه ها دسترسی به دانش و اطلاعات و آثار خیالی را از طریق گروه وسیعی از منابع و خدمات فراهم می کنند و برای همه افراد بدون توجه به نژاد، ملیت، سن، جنس، مذهب، زبان، وضعیت جسمی و معیشتی و غیره در دسترس هستند و اهدافی چون حمایت از آموزش رسمی و غیررسمی، اطلاع رسانی و پرورش رشد فردی را برعهده دارند. کتابخانه های عمومی از طریق خدمات ویژه خود، مطالعه در جوامع را تشویق و ترغیب می کنند و در واقع افراد بیگانه با کتاب را به افرادی کتابخوان تبدیل می کنند. جوامع به لحاظ جمعیتی دارای افرادی با نیازهای مختلف هستند، عدالت ایجاب می کند که همه افراد در همه سنین (کودک، نوجوان، جوان، بزرگسال) و در شرایط جسمی و ذهنی مختلف (مانند معلولین) و همچنین گروه های قومی، نژادی، زبانی و... به منابع اطلاعاتی دسترسی داشته باشد.
کتابخانه های عمومی سابقه درازمدتی در خدمت به کودکان دارند و در برآوردن نیازهای مطالعه ای کودکان با نیروهای موجود در خانواده ها و مدارس متحد شده و همراه با آنها به صورت یکی از قسمت های مهم جامعه درآمده اند. کتابخانه های عمومی با فراهم کردن گروه وسیعی از مواد و فعالیت ها، فرصت هایی برای کودکان فراهم می آورند تا لذت خواندن و هیجان ناشی از کشف دانش و آثار تخیلی را تجربه کنند. کودکان و والدین آنها باید یاد بگیرند که چگونه بهترین استفاده از کتابخانه کرده و چگونه مسؤولیت ویژه ای برای حمایت از فرایند یادگیری برای خواندن داشته باشند.
در فرانسه کتابخانه های عمومی در مناطق مختلف با مؤسسه های بهداشتی برای رفع نیازهای این کتابخانه به والدین کمک می کنند تا از اوایل تولد تا ۳ سالگی بلند خواندن را برای بچه ها تشویق کنند و آنها را به بازدید از کتابخانه های عمومی ترغیب کنند.
گروه دیگری که کتابخانه های عمومی موظف به خدمات رسانی به آنها هستند، زندانیان می باشند. ماده ۴۰ قوانین استاندارد سازمان ملل درباره چگونگی رفتار با زندانیان در خصوص ضرورت تأمین کتابخانه برای زندانیان صراحت دارد: «زندان ها موظف اند برای زندانیان، از هر نسخ و رده ای که باشند، کتابخانه ای تدارک ببینند که حاوی مجموعه ای مناسب از کتاب های سرگرم کننده و آموزشی باشند، و زندانیان را تشویق کنند که از آن به طور کامل استفاده نمایند». براین اساس،  زندانیان نیز مانند دیگر شهروندان حق دسترسی به اطلاعات و در نتیجه دسترسی به تمام تسهیلات کتابخانه ای را دارند و این وظیفه برعهده کتابخانه های زندان و کتابخانه های عمومی است.
علاوه بر کودکان و زندانیان، اقشار دیگر جامعه مانند نوجوانان و جوانان، نوسوادان، مناطق دوردست (استفاده از کتابخانه های سیار)، معلولان (شنوایی، بینایی، کلامی، جسمی، ذهنی و فکری)، سالمندان (سالمندان خانه های مسکونی، آسایشگاه های سالمندان، زمینگیران و خانه نشینان) بیماران بیمارستان ها و مراکز درمانی (بیماران بیمارستان، آسایشگاه ها و مراکز درمانی معلولان و جانبازان جنگ تحمیلی)، مراکز بازپروری و ترک اعتیاد باید در معرض خدمات و تسهیلات کتابخانه های عمومی قرار گیرند.
بی شک هر رسانه ای دریچه ای جدید به روی انسان باز و امکان دستیابی و دسترسی به اطلاعات را گسترده تر می کند، در شرایطی که بین رسانه ها و محمل های اطلاعاتی مختلف هماهنگی وجود نداشته باشد هر رسانه ممکن است سبب به انزوا کشیدن و طرد سایر رسانه های قبل از خود شود و این مطلوب نیست، زیرا انسان به همه این پنجره ها و چشم اندازه های آنها نیاز دارد و هرکدام از آنها رسالت خاص خودشان را دارند. امروزه با پیدایش رسانه های جدید مانند رادیو،  تلویزیون، سینما، اینترنت و... اقبال کودکان و حتی بزرگسالان به سمت کتاب و کتابخوانی کم شده و این از زاویه دید کتابداران، آموزگاران و والدین نگران کننده است. البته این امری طبیعی است و در ذات خود نمی تواند نگران کننده باشد. مهم این است که در برنامه استفاده کودک از این رسانه ها تعادل برقرار شود. برنامه ریزی صحیح در تلویزیون (به سبب جذابیت بیشتر) سبب می شود که کودکان به مطالعه روی آورند. چه بسا مشاهده شاهکارهای ادبی کودکان و نوجوانان در قالب فیلم های زنده و کارتونی سبب می شود که کودکان نسبت به خود آثار کنجکاو شوند و به خواندن آنها روی بیاورند. خوانده شدن یک متن ادبی در یک برنامه رادیویی از طرف خواننده ای ماهر، لذت خوب و درست خواندن را با کودکان سهیم می شود لذتی که آنها دوست دارند خود آن را نیز تجربه کنند. در یک جمع بندی کلی باید گفت که همه رسانه ها اعم از چاپی (کتاب، روزنامه، مجله) و صوتی و تصویری (سینما، رادیو، تلویزیون و...) اگر در یک هماهنگی کامل عمل کنند مانعی برای خواندن و مطالعه نیستند بلکه گزیده خواندن، خوب و بهتر خواندن و عمیق خواندن را برای افراد بویژه کودکان به ارمغان می آورند و این هرچند ممکن است سبب کاهش خواندن از نظر کمی شود، ولی به طور قطع از نظر کیفی سبب رشد و اعتلای سطح مطالعه خواهد شد.
در آخر باید یادآوری کرد که برای شکل گیری عادت به مطالعه در کودکان باید نهادهای مختلفی مانند خانواده، مدرسه،  کتابخانه های عمومی و سایر رسانه های جمعی هم سو و هم هدف به این سمت و سو حرکت کنند، حرکتی که زنجیروار باشد، در این صورت است که افرادی پویا و جامعه ای زنده و بالنده خواهیم داشت

کتاب کودک در ظاهر دنياي آرام ولي در باطن پرآشوب است. کتاب کودک را به دليل نزديکي به دنياي کودکان ساده نگيريم و اگر مي خواهيم کودکانمان به درستي بزرگ شوند ، شان و جايگاه کتاب کودک را بزرگ بداريم.
کودکان در برخورد با بزرگترها گاهي کمتر صدايشان به گوش آنها مي رسد، مبادا کتاب کودک را، کودکي خاموش بدانيم که هيچگاه صدايش به گوش ما نمي رسد. کتاب کودک مي تواند از امروز دنياي بزرگترهاي فردا را بسازد، کتاب کودک ساده ساده ساده است ؛ اما در درون پيچيده و گاه تعريف ناشدني است. اگر بخواهيم فرداي خود را بهتر بشناسيم ، بهتر است کودکان امروز را درست بشناسيم و اين به دست نمي آيد مگر به خواندن کتاب کودکانه براي کودکان. دنياي کتاب کودک دنياي آسان انديشي و ساده انگاري نيست ، دنيايي است پربار و گرانسنگ ؛ اما به ظاهر سبک و قابل لمس.
لطافت دنياي کودکان در دنياي آنها از نسيم ، روحبخش تر، از مهتاب زيباتر، از خورشيد تابان تر و از شبنم شاعرانه تر است ؛ ولي به شرطي که کتاب کودک را آن گونه ببينيم که بايد ببينيم.
براي کتاب کودک آسان قدم برمي داريم ، اما سخت به مقصد مي رسيم. آسان قدم برداشتن به معناي آسان به مقصد رسيدن نيست ؛ در اينجا آن گونه راه مي پيماييم که کودکان ما از حرکت ما آسيب نبينند. کاش آن گونه باشيم که کودکان هستند؛ لطيف ، مهربان و انديشمند. آن گونه که کتاب کودک دنيايي از احساس و انديشه است ، اگر گفتار کودکان زيبايي و دلپذيري اش پايان بپذيرد، اين سخنان نيز به پايان خواهند رسيد.