اخلاق حرفه ای در کتابداری و اطلاع رسانی (5)
اصولاخلاقی در کاربرد اطلاعات . از آنجا که در هنگام جست وجوی اطلاعات، استفاده کنندگان اهدافی چندگانه دارند، مسائل اخلاقی مربوط به کاربرد آنها هم متنوع است و از آن جمله میتوان از اصول عینیت، کمال کیفی و جستجوی حقیقت نام برد. حقیقیبودن اطلاعات مفهومی برابر با « پایایی» یا اعتبار علمی دارد و این مهم باید اهداف نظری و عملی مربوط به دستکاری اطلاعات را دربرگیرد. از جمله تضادهای اخلاقی موجود در زمینه کاربرد اطلاعات، میتوان از پالایش نتایج جستجوها، و سوء استفاده از اطلاعات و تسهیلات اطلاعرسانی بنا به مقاصد مختلف نام برد.
بازبینی متون اطلاع رسانی نشان میدهد که برخی صاحبنظران مسائل اخلاقی را از دیدگاهی دیگر مطرح و بررسی کردهاند. این مشکلات به دو بخش اساسی و متمایز «مسائل اخلاقی کلان» و «مسائل اخلاقی خرد» تقسیم میشوند. اصولاً مسائل کلان مربوط به مشکلاتی است که گروهی در رویارویی با جامعه با آنها مواجه میشوند و در رشته ما، بیش تر این مسائل به پیامدهای کلی اجتماعی بویژه به مسئله بازیابی اطلاعات وابسته است. رئوس مطالب این مبحث در نوشتارهای اطلاع رسانی عبارت اند از :
دشواریهای جامعه فراصنعتی، رابطه میان کشورهای فقیر از نظر اطلاعاتی و غنی از نظر اطلاعاتی، مشکلات جریان آزاد اطلاعات، حریم خلوت فردی و رسانهها، و جز آنها. مسائل خرد، مواردی بی شمارند که از درون گروهها ناشی میشوند؛ در حرفهها، گروههای عمده دست اندرکار اطلاعات عبارت اند از استفاده کنندگان، تولیدکنندگان و توزیعکنندگان اطلاعات. برخی از مسائل اخلاقی مطرح برای این گروهها عبارت است از مشکلات دستیابی به اطلاعات، ایمنی اطلاعات، مبانی اخلاقی حرفهای از جمله مبانی اخلاق پژوهش، تدریس، و کار و کردار اطلاعرسانی، مسائل حق مولف و جز آنها.